Dit artikel is bedoeld voor productiemanagers, onderhoudsmanagers en plant managers die in het prestatieoverleg twee beschikbaarheidscijfers tegenover elkaar zien staan.
- Onderhoud en productie meten niet dezelfde beschikbaarheid.
- Omstellingen, wachttijd en microstops tellen niet mee in de onderhoudsbeschikbaarheid.
- Beide indicatoren kunnen zo worden ingesteld dat de lijn er goed uitziet.
- Eén bron van getypeerde stops met tijdstempel verzoent beide lezingen.
Het is een bekend tafereel. Onderhoud presenteert een beschikbaarheid van 98%. Productie antwoordt met een OEE waarvan de beschikbaarheidsfactor duidelijk lager ligt. Beide hebben gelijk, en dat is precies het probleem: ze meten niet hetzelfde.
Twee beschikbaarheden, twee definities
Voor onderhoud meet beschikbaarheid het vermogen van de installatie om te functioneren. Die wordt berekend op basis van storingen: bedrijfstijd gedeeld door de totale tijd, of MTBF gedeeld door de som van MTBF en MTTR. Een omstelling, wachten op materiaal of een afwezige operator zijn geen storingen. Ze tellen niet mee.
Voor productie vergelijkt de beschikbaarheidsfactor van de OEE de bedrijfstijd met de geplande productietijd. Elke ongeplande stilstand verlaagt die, ongeacht de oorzaak: storing, afstelling, omstelling, gebrek aan onderdelen, wachten op een kwaliteitscontrole.
Een machine kan dus volgens onderhoud volkomen betrouwbaar zijn en voor de productie toch weinig beschikbaar. Het meningsverschil gaat niet over foute cijfers. Het gaat over een afbakening die nooit is uitgesproken.
Blijven de microstops over. In de meest gangbare OEE-conventie tellen ze mee in de prestatiefactor in plaats van in de beschikbaarheid. Sommige fabrieken boeken ze op beschikbaarheid. Beide keuzes zijn te verdedigen, op voorwaarde dat u ze ergens meetelt, en dat gebeurt zelden.
Wat FreeMaint aan de onderhoudskant blootlegde
In Onderhoudsindicatoren die liegen (in het Frans) ontleedt FreeMaint drie indicatoren die elke onderhoudssoftware (CMMS) toont. Hun conclusie past in één zin: “Het is hun configuratie die liegt”.
- De opgeblazen MTBF. Als preventief en correctief onderhoud door elkaar in de storingsteller zitten, ziet de MTBF er beter uit naarmate u meer preventief werk doet. In hun voorbeeld komt de naïeve MTBF uit op 159 uur, tegenover 1.752 uur als alleen echte storingen worden geteld.
- De onderschatte MTTR. Die telt alleen de reparatie van de machine, niet het wachten van de lijn verderop en niet het herstarten van de batch. Hun voorbeeld toont een MTTR van 2 uur bij ongeveer 32 uur werkelijke stilstand.
- De overschatte beschikbaarheid. Korte stops die zonder werkorder worden opgelost, verschijnen niet. FreeMaint schat dat ongeveer 60% van de lijnstops korter duurt dan 15 minuten. In hun voorbeeld daalt de beschikbaarheid van 98,9% naar ongeveer 97,8% zodra die stops worden meegeteld.
Hun conclusie geldt ook voor de productie: de indicator klopt, het is de opbouw die misleidt.
Hetzelfde mechanisme aan de productiekant
Ook de OEE kent eigen manieren om een lijn mooier voor te stellen.
- Een te ruime referentiecyclustijd. Als de theoretische snelheid lager is ingesteld dan wat de machine werkelijk kan, stijgt de prestatiefactor vanzelf. Snelheidsverliezen worden onzichtbaar.
- “Geplande” stops die dat niet zijn. Als u een omstelling of reiniging als geplande stop boekt, valt die buiten de geplande productietijd. De OEE stijgt zonder dat de lijn één product meer maakt.
- Goede producten in plaats van first time right. Als u een nabewerkt product als goed telt, verdwijnt het kwaliteitsverlies, terwijl de nabewerking machinetijd en arbeid heeft gekost.
In alle drie gevallen blijft het cijfer in het overleg verdedigbaar. Het vertelt alleen niet meer waar de capaciteit verloren gaat.
Onderhoud en productie op één lijn krijgen
| Indicator | Wat hij meet | Wat hij niet ziet | Betrouwbare bron |
|---|---|---|---|
| Beschikbaarheid volgens onderhoud | De betrouwbaarheid van de installatie bij storingen | Omstellingen, wachttijden, microstops zonder werkorder | Stilstanden met tijdstempel, gefilterd op type “storing” |
| MTBF | De gemiddelde tijd tussen twee storingen | Preventief onderhoud als dat met correctief is vermengd | Alleen storingen, zonder preventief onderhoud |
| MTTR | De reparatieduur | De stilstand van de lijn en het herstarten | Duur van de machinestilstand, niet alleen van de werkorder |
| Beschikbaarheid volgens OEE | De bedrijfstijd ten opzichte van de geplande productietijd | Stops die als “gepland” zijn hergeboekt | Alle stilstanden, met hun oorzaak |
De verzoening rust op een eenvoudige regel: één bron van stilstandgebeurtenissen, gedeeld door beide afdelingen. Elke stilstand wordt automatisch gedetecteerd, van een tijdstempel voorzien en daarna getypeerd: storing, omstelling, wachten, afstellen, microstop. Onderhoud berekent zijn MTBF op de storingen. Productie berekent de OEE op het geheel. Eén dataset, twee lezingen, geen discussie meer over het cijfer.
Waar u begint
- Zet beide definities op één pagina. Formule, afbakening, wat wordt uitgesloten. Vaak is het de eerste keer dat ze naast elkaar staan.
- Kies een pilotlijn en meet twee weken lang alle stilstanden. Zonder minimumduur, zonder herboeking.
- Presenteer het resultaat samen. Een overleg waarin onderhoud en productie hetzelfde stilstandoverzicht lezen, verandert de toon van de vergadering.
In de fabrieken die met TEEPTRAK zijn uitgerust, stelt TEEPTRAK gemiddeld een winst van 10 tot 15 OEE-punten vast, en 30% minder ongeplande stilstand. Het vertrekpunt is altijd hetzelfde: elke stilstand zien.
Verder lezen
- Onderhoudsindicatoren die liegen, FreeMaint: de drie rekenfouten in detail, met hun correcties. FreeMaint biedt ook een MTBF- en MTTR-calculator.
- Betrouwbaarheid van OEE-gegevens: veelgemaakte fouten en oplossingen
- Stilstandtijd begrijpen en verminderen om de OEE te optimaliseren
FAQ
Hoe berekent u de machinebeschikbaarheid? Voor onderhoud deelt u de bedrijfstijd door de totale tijd, of de MTBF door de som van MTBF en MTTR. Voor de OEE deelt u de bedrijfstijd door de geplande productietijd, na aftrek van alle ongeplande stilstanden.
Waarom ligt de beschikbaarheid volgens onderhoud hoger dan die van de OEE? Omdat onderhoud alleen storingen telt. Omstellingen, wachttijden en afstellingen verlagen de beschikbaarheid in de OEE, maar niet die van onderhoud.
Tellen microstops mee in de beschikbaarheid? Afhankelijk van de gekozen conventie tellen ze mee in de beschikbaarheid of in de prestatie. Belangrijk is dat ze gemeten worden, en dat lukt met handmatige registratie zelden.
0 reacties