Dit artikel is bedoeld voor productie-, onderhouds- en continuous-improvementverantwoordelijken in spuitgietbedrijven, en voor plantmanagers die een machinepark aansturen. Uw onderhoudssoftware (CMMS) plant het preventief onderhoud en bewaart de storingshistoriek, maar uw machines verliezen ook tijd door stops van enkele seconden en door cycli die langer worden zonder dat iemand het meldt. U leest hoe u die verliezen in realtime meet, machine per machine en matrijs per matrijs, en hoe u ze koppelt aan het werk van onderhoud.
- Het CMMS documenteert gemelde stilstanden en organiseert het onderhoud.
- Microstops en cyclustijddrift worden bijna nooit gemeld.
- Een referentiecyclus per matrijs en een automatische meting maken ze zichtbaar.
- Onderhoud krijgt gedateerde feiten, de historiek blijft in het CMMS.
Wat het CMMS documenteert en wat het niet ziet
Altensya, een Franse uitgever van onderhoudssoftware (in het Frans GMAO, in het Nederlands CMMS), publiceerde GMAO plasturgie : maintenance des presses à injecter (in het Frans). De pagina beschrijft hoe u het onderhoud van een spuitgietafdeling organiseert: preventief onderhoud op kalender of op aantal cycli, de matrijs beheerd als uitrusting die gekoppeld is aan de machine die haar draagt, reserveonderdelen gekoppeld aan de interventie die ze verbruikt, en randapparatuur (drogers, temperatuurregelaars, koelmachines) als volwaardige uitrusting. Over stilstanden is het principe helder: “L’arrêt se déclare sur l’équipement qui a lâché, la presse, le moule ou le thermorégulateur, avec sa durée et son motif.” (met andere woorden: de stilstand wordt gemeld op de uitrusting die het begaf, de machine, de matrijs of de temperatuurregelaar, met duur en oorzaak).
Voor onderhoud is dat de juiste regel: een stilstand die op de juiste uitrusting is gedocumenteerd, voedt de historiek, de MTBF en de MTTR. Altensya zegt ook duidelijk wat de software niet doet: ze leest geen machinebesturingen, PLC’s of sensoren uit en berekent de OEE niet in realtime. Zo blijft er een zone over die de automatische meting afdekt: verliezen die te kort of te geleidelijk zijn om door een operator gemeld te worden. Hun artikel levert de onderhoudsmethode; dit artikel gaat over het meten van de productietijd.
Drie verliezen die geen enkele werkorder vangt
Op een spuitgietmachine zijn lange stilstanden zichtbaar en worden ze gemeld: een hydraulisch lek, een doorgebrande verwarmingsband op de spuitmond, een matrijs die eruit moet. De volgende verliezen blijven bijna altijd onder de radar.
| Verlies | Wat er op de machine gebeurt | Waarom niemand het meldt | Wat de automatische meting toont |
|---|---|---|---|
| Microstops | Product blijft in de holte, aanspuiting niet uitgestoten, uitnamerobot in storing, alarm bevestigd op het bedieningspaneel | Elke stop duurt enkele seconden tot een minuut, de operator herstart zonder melding | Het aantal en de opgetelde duur per ploeg, per matrijs en per uur |
| Cyclustijddrift | Koel- of nadruktijd verlengd na een instelling, machine draait onder de cadans van het instelblad | De machine produceert, er verschijnt geen stop, het verlies verdunt zich over de dag | Het verschil tussen werkelijke cyclus en referentiecyclus, en het moment waarop het begon |
| Herstart na matrijswissel | Opwarmen, spoelen, eerste producten afgekeurd, bijregelen | De wissel wordt gemeld, de stabilisatiefase daarna niet | De werkelijke duur tussen de stop van de machine en de terugkeer naar de referentiecadans |
| Wachten op randapparatuur | Materiaal niet droog genoeg, temperatuurregelaar buiten setpoint, lege trechter | De stop wordt aan de machine toegeschreven, of aan niets | Herhaalde stops op dezelfde uren of bij dezelfde matrijzen, die naar de oorzaak wijzen |
Afzonderlijk lijken deze verliezen verwaarloosbaar. Een voorbeeld: een machine waarvan de cyclus van 30 naar 32 seconden gaat, maakt de hele dag ongeveer 6 % minder producten, zonder dat er één stilstand wordt geregistreerd.
Stap voor stap: stilstanden en cycli op een machine volgen
Test de methode op een of twee machines, bij voorkeur die met de zwaarst belaste matrijzen, voordat u ze uitrolt over het machinepark.
- Leg per combinatie van machine en matrijs een referentiecyclustijd vast. Die komt uit het goedgekeurde instelblad, niet uit het waargenomen gemiddelde: een gemiddelde bevat de drift die u wilt zien al.
- Bepaal de drempel voor een microstop. Vanaf een bepaalde duur zonder cyclus geldt de machine als stilstaand. Schrijf die drempel op, pas hem toe in alle ploegen en wijzig hem niet meer.
- Registreer de cyclus automatisch. Eén signaal per cyclus, bijvoorbeeld het openen van de matrijs, volstaat om de werkelijke cadans, de stilstanden en de microstops over alle ploegen te reconstrueren, nachten en weekends inbegrepen.
- Kwalificeer lange stilstanden op het moment zelf. De operator geeft de oorzaak in aan de machine, met dezelfde indeling als het CMMS: machine, matrijs, randapparatuur. Meting en onderhoud spreken dan dezelfde taal.
- Bekijk elke week drie indicatoren. Het verschil tussen werkelijke en referentiecyclus, het aantal microstops per ploeg en de Pareto van stilstanden per matrijs. Een matrijs die van week tot week stijgt in die Pareto, verdient een controle vóór de volgende run.
- Geef aan onderhoud door wat onderhoud aangaat. Een cyclusdrift door de koeling, toenemende microstops bij het uitstoten op een matrijs: de technicus opent de interventieaanvraag in het CMMS en de historiek van de uitrusting blijft volledig.
Meting en CMMS: wie doet wat
De twee overlappen niet, ze vullen elkaar aan. Het CMMS organiseert het onderhoud: wat, wanneer, met welke onderdelen en met welke historiek. De automatische meting toont hoe de machine haar tijd werkelijk heeft gebruikt: produceren, vertragen, stilstaan. Concreet:
- De cyclusteller wordt betrouwbaar. Preventief onderhoud op basis van het aantal cycli is maar zo juist als de meterstand. Een automatische telling van de cycli per matrijs geeft de technicus een echte waarde in plaats van een schatting.
- Stilstandsduren worden gemeten, niet gereconstrueerd. Begin en einde van een lange stilstand krijgen een tijdstempel; de duur in het CMMS berust dan op een feit en de betrouwbaarheidsindicatoren worden steviger.
- Zwakke signalen komen eerder boven. Microstops bij het uitstoten die op dezelfde matrijs week na week toenemen, wijzen bijvoorbeeld op een controle van de uitstoterpennen of ontluchtingen vóór de eigenlijke storing.
- Het effect van een interventie is na te gaan. Komt de machine na onderhoud terug op haar referentiecyclus? De curve toont het vanaf de volgende ploeg.
De rol van TEEPTRAK: meten, niet het onderhoud plannen
TEEPTRAK meet in realtime de OEE, de stilstanden en de microstops van elke machine, samen met de werkelijke cadans ten opzichte van de referentiecadans. Een module bedraad in de schakelkast en een sensor aan de lijn zijn in ongeveer een uur per machine geïnstalleerd, zonder verbinding met de PLC van de machine, en de OEE is binnen 48 uur beschikbaar. Elke stilstand krijgt een tijdstempel met zijn duur en wordt daarna door de operator gekwalificeerd. TEEPTRAK is geen CMMS en geen MES: het plant geen preventief onderhoud, beheert geen reserveonderdelen en stuurt geen productieorders aan. Het levert de meting van de productietijd waarop productie en onderhoud kunnen steunen. Meer dan 700 fabrieken in meer dan 30 landen gebruiken het, met gemiddeld 30 % minder ongeplande stilstanden.
Verder lezen
- GMAO plasturgie : maintenance des presses à injecter (Altensya, in het Frans)
- OEE verbeteren bij spuitgieten: effectieve strategieën en oplossingen
- Microstilstanden: hoe ze elke dag elimineren op uw productielijn
FAQ
Moeten de machines aan het CMMS gekoppeld zijn om stilstanden te volgen? Nee. Stilstanden en cycli kunnen gemeten worden met een sensor en een module die los staan van de machinebesturing, zonder aan de PLC te komen. De informatie die onderhoud nodig heeft, nemen de teams daarna over in het CMMS, volgens uw interne regels.
Welke drempel kiest u voor een microstop op een spuitgietmachine? Er bestaat geen universele waarde: de drempel hangt af van de cyclustijd van uw matrijzen. Belangrijk is dat u hem opschrijft, in alle ploegen toepast en niet meer wijzigt, anders zijn de trends van week tot week niet meer vergelijkbaar.
Is cyclustijddrift een zaak van onderhoud of van instelling? Van beide, afhankelijk van de oorzaak. Een langere koeltijd om een vervuild koelcircuit te compenseren is een kwestie van matrijsonderhoud; een lagere cadans na een materiaalwissel is een kwestie van instelling. De meting toont wanneer de drift begon, en dat helpt om te beslissen.
0 reacties