Dit artikel is bedoeld voor onderhoudsverantwoordelijken, fabrieksdirecteuren, productiedirecteuren en productieverantwoordelijken, en verantwoordelijken voor continu verbeteren en werkvoorbereiding in kmo’s die een onderhoudsdashboard invoeren of herzien. Het laat zien welke productiedata er echt in thuishoren (stilstanden met duur en oorzaak, microstilstanden, beschikbaarheid, MTBF en MTTR uit automatisch vastgelegde tijdstempels), wat u beter weglaat en wie dagelijks naar wat kijkt.
- Een onderhoudsdashboard heeft weinig data nodig, rechtstreeks van de machine.
- Stilstanden met duur en oorzaak vormen de basis voor alle andere kengetallen.
- MTBF en MTTR kloppen pas als ze uit automatische tijdstempels komen.
- Elk kengetal heeft een eigenaar en een vast ritme nodig.
Wat Alphalink schrijft over digitale onderhoudsplatforms
Het team van Alphalink Solutions GmbH, een Zürichs bedrijf voor softwareontwikkeling en integratie dat onderhoudsplatforms op maat, apps en dashboards bouwt, publiceerde op 31 mei 2026 het artikel Digitale Wartungsplattformen für Schweizer KMU: Wann sich Mobile-Apps und Dashboards wirklich lohnen (“Digitale onderhoudsplatforms voor Zwitserse kmo’s: wanneer mobiele apps en dashboards echt lonen”). Het beschrijft wat vandaag onder een digitaal onderhoudsplatform wordt verstaan, welke functies in de praktijk tellen, een pragmatische weg van Excel naar een platform en een nuchtere kijk op kosten en rendement. Eén zin over het dashboard raakt de kern: “Statt «schöner» Charts braucht es präzise Informationen, die Entscheidungen ermöglichen.” (In plaats van “mooie” grafieken zijn precieze gegevens nodig die beslissingen mogelijk maken.)
Alphalink brengt de blik van het platform: werkorders, historiek, stamgegevens, koppelingen en een mobiele app voor het serviceteam. Dit artikel vult dat aan met de blik van de machine: welke gemeten productiedata heeft een onderhoudsdashboard nodig om beslissingen te ondersteunen in plaats van alleen grafieken te tonen? Een platform kan beslissingen maar zo goed ondersteunen als de data die erin binnenkomen.
Welke productiedata in het onderhoudsdashboard horen
In veel kmo’s toont het onderhoudsdashboard openstaande werkorders, geplande inspecties en reserveonderdelen. Dat is nodig, maar het beantwoordt één vraag niet: hoeveel remmen storingen de productie werkelijk af? Daarvoor zijn weinig, goed gekozen gegevens nodig, rechtstreeks van de machine.
| Kengetal | Waarvoor het dient | Hoe het wordt vastgelegd | Wie kijkt, en wanneer |
|---|---|---|---|
| Stilstanden met duur en oorzaak | Toont welke storingen de meeste productietijd kosten | Begin en einde automatisch aan de machine, oorzaak door de operator toegekend | Onderhoud en ploegleider, dagelijks |
| Microstilstanden (aantal en totaal) | Maakt verliezen zichtbaar die in geen enkele werkorder staan | Automatisch, ook stops van enkele seconden | Onderhoud en werkvoorbereiding, wekelijks |
| Beschikbaarheid | Vat samen hoeveel van de geplande tijd de machine draaide | Looptijd gedeeld door geplande productietijd | Fabrieksdirectie en onderhoud, wekelijks |
| MTBF | Toont hoe vaak een machine uitvalt | Looptijd gedeeld door het aantal technische storingen | Onderhoudsverantwoordelijke, maandelijks |
| MTTR | Toont hoe lang het duurt tot ze weer draait | Totale storingsduur gedeeld door het aantal storingen | Onderhoudsverantwoordelijke, maandelijks |
| Terugkerende storingen (top 5) | Bepaalt de volgorde van de acties | Pareto van stilstandsoorzaken per machine | Onderhoud en verbeterteam, wekelijks |
De sleutel is het scheiden van oorzaken. Een stilstand door ontbrekend materiaal of personeel is geen machinestoring en hoort niet in MTBF of MTTR. Hij hoort wel in het dashboard, anders wordt hij verward met een technische storing. De OEE van de machine blijft het gemeenschappelijke kengetal dat deze verliezen aan de output koppelt.
MTBF en MTTR uit tijdstempels, niet uit het geheugen
MTBF en MTTR staan in bijna elk onderhoudsplan. In de praktijk worden ze vaak berekend uit storingsmeldingen die met de hand en met vertraging zijn ingevoerd. MTTR meet dan de tijd tot de melding, niet tot de herstart, en korte storingen ontbreken volledig. Met automatisch vastgelegde tijdstempels werkt u zo:
- Begin en einde van elke stilstand aan de machine vastleggen. Niet in het ploegenboek, maar daar waar de machine stopt en weer start.
- Aan elke langere stilstand een oorzaak toekennen. Een korte lijst van een tiental oorzaken volstaat, ingedeeld in technisch, organisatorisch en materiaal.
- Alleen technische storingen gebruiken voor MTBF en MTTR. Omstellen, pauzes en materiaaltekort blijven apart.
- Microstilstanden apart tellen. Ze vertekenen MTBF als u ze meetelt en verdwijnen als u ze negeert.
- Per machine en per maand rekenen. Een machine met bijvoorbeeld vier technische storingen in 160 uur looptijd heeft een MTBF van 40 uur; dit voorbeeld dient alleen ter illustratie.
Zo ontstaan kengetallen die onderhoud en productie allebei vertrouwen, omdat beide teams dezelfde tijdstempels zien.
Wat u beter weglaat
Een onderhoudsdashboard wordt niet beter door er meer op te zetten. Deze elementen kosten meestal meer aandacht dan ze aan beslissingen opleveren:
- Gemiddelden over de hele fabriek. Een fabrieks-MTBF verbergt de twee machines die echt problemen geven.
- Stilstanden zonder oorzaak. Een grote categorie “Overig” betekent dat de oorzakenlijst of de registratie moet worden aangepast.
- Realtime curves voor iedereen. Live data helpen aan de lijn; in het maandoverleg volstaat de trend.
- Kengetallen zonder eigenaar. Een cijfer waar niemand naar kijkt en waarop niemand handelt, hoort in een rapport, niet in het dashboard.
Wie kijkt naar wat, en wanneer
Een dashboard heeft pas effect als duidelijk is wie naar welk cijfer kijkt en hoe vaak:
- Dagelijks, ploegleider en onderhoud: de stilstanden van de laatste 24 uur met duur en oorzaak, openstaande storingen, microstilstanden op de kritische machines.
- Wekelijks, onderhoud en verbeterteam: top 5 van de stilstandsoorzaken, beschikbaarheid per machine, acties en hun stand.
- Maandelijks, onderhoudsverantwoordelijke en fabrieksdirectie: MTBF en MTTR per machine als trend, effect van de acties, prioriteiten voor de volgende maand.
TEEPTRAK meet OEE, stilstanden en microstilstanden in realtime op elke machine. Een module wordt in de schakelkast bedraad en een sensor zit aan de lijn; de installatie duurt ongeveer een uur per machine, zonder koppeling met de PLC, en de OEE is binnen 48 uur beschikbaar. De tijdstempels en stilstandsoorzaken kunnen zo dienen als databron voor een onderhoudsdashboard. TEEPTRAK is geen MES en wordt ingezet in meer dan 700 fabrieken in meer dan 30 landen.
Verder lezen
- Digitale Wartungsplattformen für Schweizer KMU: Wann sich Mobile-Apps und Dashboards wirklich lohnen (Alphalink Solutions GmbH)
- OEE vs MTBF/MTTR: hoe productieprestaties en machinebetrouwbaarheid te koppelen
- MTBF en OEE verbeteren: Gids voor beste praktijken in de industrie
FAQ
Welke productiedata horen als eerste in een onderhoudsdashboard? Stilstanden met hun duur en oorzaak. Daaruit volgen beschikbaarheid, MTBF, MTTR en de belangrijkste terugkerende storingen. Zonder die basis blijft het dashboard een lijst van werkorders.
Waarom MTBF en MTTR uit automatische tijdstempels halen? Omdat met de hand ingevoerde storingsmeldingen te laat komen en onvolledig zijn. Automatische tijdstempels leggen begin en einde van elke stilstand vast, ook korte, en maken de kengetallen vergelijkbaar tussen productie en onderhoud.
Horen microstilstanden in de MTBF? Liever niet. Tel ze apart, anders daalt de MTBF kunstmatig. Ze moeten wel zichtbaar blijven, omdat ze over een ploeg kunnen oplopen tot aanzienlijke verliezen.
0 reacties