- \n
- Voor capaciteit tellen de omsteluren per week, niet alleen de omsteltijd.<\/li>\n
- Kleinere series verhogen de omstelfrequentie en verbruiken de winst.<\/li>\n
- Alleen op een bottleneck wordt gewonnen omsteltijd direct output.<\/li>\n
- Leg vooraf vast waarvoor de vrijgekomen tijd gebruikt wordt.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
Wat swissLean schrijft over het verkorten van omsteltijden<\/h2>\n
In R\u00fcstzeiten reduzieren in der Produktion Schweiz: So geht es<\/a> (Omsteltijden verkorten in de Zwitserse productie: zo werkt het) legt swissLean uit hoe bedrijven hun omstellingen met SMED verkorten, en sluit de vijf stappen af met een helder principe: “Was nicht gemessen wird, wird nicht verbessert.” (“Wat niet gemeten wordt, wordt niet verbeterd.”)<\/p><\/blockquote>\n
De vijf stappen in het artikel zijn praktisch: interne en externe omsteltijd scheiden, de voorbereiding naar voren halen, werkwijzen standaardiseren, looppaden en handelingen beperken en de verbetering continu meten. Als praktijkvoorbeeld beschrijft swissLean een productiebedrijf dat zijn omsteltijden van 45 naar 20 minuten bracht, zonder nieuwe machines. Het artikel geeft daarmee de methode voor de individuele omstelling. Dit artikel vult het aan met een vraag die na het project bijna altijd komt: hoe vaak wordt er omgesteld, met welke seriegroottes, en hoeveel extra uren krijgt de productie daarna echt?<\/p>\n
Gewonnen omstelminuten zijn nog geen gewonnen capaciteit<\/h2>\n
Na een geslaagde SMED-workshop wordt meestal \u00e9\u00e9n getal gecommuniceerd: de nieuwe duur per omstelling. Voor de capaciteit van een machine telt echter een andere grootheid: de omsteluren per week. Die hangen af van twee factoren, de duur van een omstelling en het aantal omstellingen. Wie alleen de eerste factor meet, kan niet zeggen of de machine na het project meer produceert.<\/p>\n
Drie effecten maken de winst op papier vaak kleiner:<\/p>\n
- \n
- De omstelfrequentie verandert.<\/strong> Als omstellen makkelijker wordt, stelt de planning vaker om, bewust of niet. De gewonnen minuten per omstelling worden dan door extra omstellingen weer opgebruikt.<\/li>\n
- De aanloop wordt niet meegeteld.<\/strong> De machine draait weer, maar nog niet op nominaal tempo, of de eerste producten zijn afkeur. Ook als de omstelling als afgerond geregistreerd staat, is de tijd tot stabiele productie verloren.<\/li>\n
- De machine is geen bottleneck.<\/strong> Een machine die toch al op orders of materiaal wacht, zet gewonnen omsteltijd om in wachttijd, niet in output.<\/li>\n<\/ul>\n
Niets hiervan zet SMED ter discussie. Het laat alleen zien dat de omstelling verkorten en capaciteit vrijmaken twee verschillende resultaten zijn, die apart gemeten moeten worden.<\/p>\n
![\"Methode](\"https:\/\/teeptrak.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/teeptrak-swisslean-nl.png\")
<\/figure>\nDe berekening: omsteltijd maal omstelfrequentie<\/h2>\n
Een voorbeeld ter illustratie: een machine stelt tien keer per week om en de omsteltijd daalt van 40 naar 25 minuten. Dat is 150 minuten, oftewel twee\u00ebnhalf uur per week. Een tweede machine met dezelfde verbetering stelt maar twee keer per week om en wint 30 minuten. Dezelfde methode, dezelfde verbetering per omstelling, maar een factor vijf in vrijgekomen tijd. De omstelfrequentie bepaalt dus mee waar een omstelproject het meest oplevert.<\/p>\n
De tabel hieronder toont typische situaties en wat een kortere omstelling in elk geval oplevert. Het gaat om algemene patronen, niet om resultaten van een bepaalde fabriek.<\/p>\n
- De aanloop wordt niet meegeteld.<\/strong> De machine draait weer, maar nog niet op nominaal tempo, of de eerste producten zijn afkeur. Ook als de omstelling als afgerond geregistreerd staat, is de tijd tot stabiele productie verloren.<\/li>\n
- De omstelfrequentie verandert.<\/strong> Als omstellen makkelijker wordt, stelt de planning vaker om, bewust of niet. De gewonnen minuten per omstelling worden dan door extra omstellingen weer opgebruikt.<\/li>\n