- \n
- Stilstandkosten zijn een uurtarief maal stilstanduren.<\/li>\n
- Die uren worden vaak geschat en microstilstanden ontbreken.<\/li>\n
- Meet duur en frequentie apart, herstart inbegrepen.<\/li>\n
- Eerst meten, dan waarderen: dan past de maatregel bij het patroon.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
Wat LEMCON TECH schrijft over stilstandkosten<\/h2>\n
J\u00f6rg Lemmerer van LEMCON TECH, een Oostenrijks ingenieursbureau voor arbeidsveiligheid, techniek en data-analyse in Bad Ischl, publiceerde op 29 oktober 2026 het artikel Stillstandskosten realistisch berechnen: was ein Anlagenausfall wirklich kostet<\/a> (“Stilstandkosten realistisch berekenen: wat een storing echt kost”). Vanuit een vergelijking met de vervolgkosten van arbeidsongevallen laat hij zien wat een storing werkelijk kost en waarom die kosten worden onderschat. Het kernprobleem benoemt hij helder: “Der typische Mangel liegt darin, dass Betriebe Stillstandskosten meist aus der Produktionsplanung ableiten, nicht aus einer eigenen Kostenrechnung.” (Het typische gebrek is dat bedrijven stilstandkosten meestal afleiden uit de productieplanning, niet uit een eigen kostenberekening.)<\/p><\/blockquote>\n
LEMCON TECH stelt voor om per uur storing vier kostenblokken vast te leggen: personeelskosten, energie- en bedrijfskosten, gemiste dekkingsbijdrage en de vaak vergeten herstartkosten. Daarmee staat de eerste helft van de berekening: de kosten per uur. Dit artikel vult de tweede helft aan: hoeveel uur staat een machine echt stil, hoe vaak en hoe lang per keer? Een stilstandkostenberekening is nooit betrouwbaarder dan de uren waarmee wordt vermenigvuldigd.<\/p>\n
Waar stilstanduren in de praktijk vandaan komen<\/h2>\n
Vraag in een fabriek hoeveel uur een machine vorige maand stilstond, en het antwoord komt meestal uit een van drie bronnen. Elk heeft zijn blinde vlekken.<\/p>\n
- \n
- Het ploegenlogboek.<\/strong> Operators noteren storingen met de hand. Lange storingen staan erin, vaak met een afgeronde duur. Stops van een paar minuten worden zelden genoteerd, uit tijdgebrek of omdat ze normaal lijken.<\/li>\n
- Terugmeldingen uit ERP of planning.<\/strong> Ze tonen het verschil tussen geplande en gemelde aantallen. Daaruit volgt een tijdverlies, maar niet of het komt van een lange storing, van veel korte stops of van een tragere cyclus.<\/li>\n
- Het geheugen.<\/strong> In overleggen blijven de spectaculaire storingen hangen. Het dagelijkse kleine werk verdwijnt, terwijl het over een maand tot veel tijd kan optellen.<\/li>\n<\/ul>\n
Hier sluit de observatie van LEMCON TECH aan bij de ervaring op de werkvloer: wie stilstandkosten uit de planning afleidt, neemt meestal ook de uren uit de planning over, en die uren zijn een schatting.<\/p>\n
![\"Methode](\"https:\/\/teeptrak.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/teeptrak-stillstand-messen-nl.png\")
<\/figure>\nDuur en frequentie: twee grootheden die u apart moet meten<\/h2>\n
Stilstanduren zijn het aantal stilstanden maal hun gemiddelde duur. Twee machines met dezelfde totale stilstand kunnen zich toch heel verschillend gedragen. Een voorbeeld ter illustratie: machine A staat een paar keer per maand stil, telkens enkele uren. Machine B staat heel vaak stil, telkens een of twee minuten. Het totaal kan gelijk zijn, de kosten en de juiste maatregelen zijn dat niet.<\/p>\n
- Terugmeldingen uit ERP of planning.<\/strong> Ze tonen het verschil tussen geplande en gemelde aantallen. Daaruit volgt een tijdverlies, maar niet of het komt van een lange storing, van veel korte stops of van een tragere cyclus.<\/li>\n
- Het ploegenlogboek.<\/strong> Operators noteren storingen met de hand. Lange storingen staan erin, vaak met een afgeronde duur. Stops van een paar minuten worden zelden genoteerd, uit tijdgebrek of omdat ze normaal lijken.<\/li>\n